شنبه‌ی هر هفته: بازخوانی فرهنگ مردم یک شهر

ازدواج به سبک اسدآباد همدان

شهرستان اسدآباد یکی از شهرستان های استان همدان است که در حدود پنجاه کیلومتری غرب همدان در دامنه گردنه مشهور اسدآباد قرار دارد . اسدآباد شهری است باستانی که در قدیم نام آن آدراپانا یا ادربنه کهن بوده که «ایزو دور خاراکی» در کتاب خود موسوم به راهنامه پارتی از آن نام برده است. مورخان از اسدآباد به نام شهری پر جمعیت نام برده‌اند. بنا به گفته جغرافیانویسان اسلامی، اسدآباد دارای مسجد جامع و بازارهای آباد و اطرافش حاصلخیز بوده است. از تاریخ پیش از اسلام اسدآباد، اطلاعات کافی در دست نیست. بعد از غلبه لشگر اسلام بر یزدگرد سوم، اهالی شهر تسلیم نشدند و بعد از مقاومت زیاد متواری گردیدند. در نتیجه شهر سقوط کرد و روبه ویرانی نهاد. دیری نگذشت که به فرمان سعد وقاص تقریباً در محل امروزی، شهر جدیدی به نام سعدآباد، بنا شد که همین اسدآباد کنونی است.

اسدآباد کنونی مرکز مهاجرت‌های روستاها و آبادی‌های اطراف آن واقع شده است و از این نظر دچار تکثر فرهنگی و یا چند فرهنگی شده است. به همین دلیل مراسم ازدواج متفاوت از گذشته انجام می‌گیرد و برخی از آداب و رسوم خاص این شهر در برخورد با روستاهای کرد، لر، لک و ترکدچار تغییر شده است .

مراسم ازداوج در این شهر سنتی و مذهبی ابتدا با گفتگوی زنان مسن خانواده دختر و پسر آغاز می‌شود؛ در صورت توافق بین عروس و داماد، خواستگاری رسمی با همراهی اقوام نزدیک و به اصطلاح ریش‌سفید طرفین برگزار می‌شود. در مراسم نامزدی، صحبت از مهریه و شیربها از سوی خانواده داماد و پیشنهاد تهیه برخی از اثاثیه منزل توسط داماد از طرف خانواده عروس می‌شود و سپس زمان عقد و جشن عروسی مشخص می‌شود.

مراسم نامزدی، رخت‌بران، عقد کنان، جهزیه‌بران، حنابندان و سرانجام بردن عروس به خانه داماد صورت می‌گیرد. عروسی بیشتر در هنگام روز و به صرف ناهار برگزار می‌شود.

برخی مراسم، مانند «دواخ قاپبا» که از مراسم اقوام ترک‌زبان است در بین برخی اهالی این شهر بر پا می‌شود که شبیه مراسم پاتختی در سایر فرهنگ‌های ایرانی است. مراسم حنابندان نیز در اسدآباد و در برخی از روستاهای اطراف در دو شب برپا می‌شود. برای صرف شام دوستان و دختران و پسران جوان و هم سن و سال عروس و داماد دعوت می‌شوند و به جشن و پایکوبی مشغول می‌شوند.

شب اول که «حنای سر» نامیده شده است و در روز بعد «حنای دست و پا» است. البته این مراسم در حال حاضر به مراسمی صوری و برای حفظ آداب و رسوم قدیمی و میمنت آن برگزار می‌شود .

قبل از عروسی و به هنگام ورود عروس به خانه داماد، داماد بر روی پشت‌بام رفته و برای مهمانان سیب و انار پرتاب می‌کند که از مراسم جالب و پر هیجان عروسی است و جوانان تلاش می‌کنند که از این هدایای داماد بهره ببرند و در مبارکی عروسی و خوش یمنی این مراسم در زندگی خودشان بهره گیرند. در روز عروسی بیشتر هدایا به صورت نقدی از طرف اقوام و آشنایان به عروس و داماد هدیه داده می‌شود تا در آغاز زندگی مشترکی سرمایه کوچکی داشته باشند. مراسم بعد از عروسی همان پاتختی و یا دواخ قاپبا است.

بعد از عروسی روز دوم، ضیافت شام از طرف خانواده عروس برگزار می‌شود که به آن «داماد سلام» می‌گویند که این مراسم در بیشتر شهرهای همدان برگزار می‌شود. هم چنین در گذشته روز سوم مراسم «داغ ورجان» بود که درمنزل داماد برگزار می‌شد که مختص جوانان بود.

↑ بالای ستون ↑

یک پاسخ به ”ازدواج به سبک اسدآباد همدان“


  1. این سنتها چند سال قدمت داره ازروستاها هم بگی دوست دار شما باران دخترم